Spataderen

Wat zijn spataderen

Als Physician Assistant vaatchirurgie is Sabine gespecialiseerd in de behandeling van aandoeningen aan de aderen, waaronder spataderen. Sabine legt uit: “Spataderen zijn verwijde bloedvaten, meestal in de benen. Het bloed vanuit de benen moet tegen de zwaartekracht in door de aderen terug naar het hart worden gepompt. Kleine kleppen in de aderen zorgen ervoor dat het bloed niet terugstroomt. Als de afvoerende aderen wijder worden, sluiten deze kleppen niet goed meer en hoopt het bloed zich op. Daardoor ontstaan er kronkelige spataderen.”

Erfelijk

Spataderen komen bij mannen en vrouwen voor, maar iets vaker bij vrouwen. “Erfelijkheid speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van spataderen. Als spataderen in de familie voorkomen is de kans groter dat iemand ze ook krijgt. Maar veel staan heeft ook invloed op het krijgen van spataderen. Daarnaast kunnen hormonale factoren een rol spelen bij het krijgen van spataderen. We zien bijvoorbeeld dat na een zwangerschap vaker spataderen ontstaan. Dit komt deels door hormonen. Die zorgen ervoor dat de aderwand slapper wordt. Daarnaast geeft een zwangere buik druk op de aderen. Daardoor stroomt het bloed minder makkelijk terug naar het hart.”

Vervelend gevoel

Spataderen zijn niet alleen ontsierend, maar ze geven ook vervelende klachten zoals jeuk, pijn in de benen, vermoeide en zware benen. Op den duur is er kans op vochtophoping en kunnen kleine wondjes ontstaan. Sabine vertelt: “Vaak denken mensen bij een kleine spatader dat het allemaal wel meevalt. Maar het is belangrijk om bij klachten wel naar de huisarts te gaan. Want soms lijken de spataderen aan de oppervlakte mee te vallen, maar als een ader dieper ligt, is dat aan de buitenkant niet altijd goed te zien. Het is belangrijk om dit op tijd te laten controleren want grote spataderen kunnen ook aderontstekingen of trombose veroorzaken.”

"Het is belangrijk om bij klachten op tijd naar uw huisarts te gaan"

Laseren en spuiten

Als een patiënt door de huisarts wordt doorverwezen naar Sabine, dan onderzoekt zij of een laborant eerst met een echo hoe groot de spatader is en hoe het gesteld is met de kleppen in de aderen. Aan de hand daarvan bepaalt Sabine de passende behandeling. “Er zijn verschillende soorten behandelingen mogelijk, afhankelijk van de grootte van de spatader. Kleine tot middelgrote spataderen kunnen behandeld worden door het dichtspuiten van de ader, dat heet sclerocompressietherapie. Iets grotere spataderen worden behandeld door er een schuimvloeistof in te spuiten, dat heet foamsclerotherapie. De grote en diepliggende spataderen zijn beter te behandelen met een chirurgische ingreep, bijvoorbeeld met een laser of hele kleine sneetjes waarbij de spatader wordt verwijderd. Dit kan, in tegenstelling tot vroeger, onder plaatselijke verdoving.” 

Herstel en resultaat

Het herstel gaat tegenwoordig ook sneller. “Meestal duurt het herstel twee tot vier weken. Dat is afhankelijk van de soort behandeling, de dikte en de hoeveelheid van de spataderen. Soms duurt het wat langer voordat het resultaat merkbaar is of zijn er meerdere behandelingen nodig. Tijdens het herstel is het belangrijk om veel te bewegen, bijvoorbeeld rustig fietsen en wandelen, maar ook niet roken of heel zwaar tillen. En het tijdelijk dragen van een steunkous helpt bij het herstel.”

Gezonde leefstijl

Het krijgen van spataderen is helaas niet altijd te voorkomen. Ook na een behandeling kan er opnieuw een spatader ontstaan bij mensen met aanleg daarvoor. Een gezonde leefstijl is belangrijk. Sabine adviseert: “Zorg voor een gezond gewicht, voldoende lichaamsbeweging en probeer lang stil staan te voorkomen. Veel bewegen zoals wandelen en fietsen helpt om de bloedsomloop in de benen te stimuleren. Bij een zittend of staand beroep helpt het om regelmatig in beweging te komen. Dat helpt tegen spataderen en is natuurlijk sowieso gezond.”