A A A

Botontkalking (osteoporose)

Botontkalking wordt ook wel osteoporose genoemd. Het is een aandoening waarbij de botafbraak sneller gaat dan de botaanmaak. Hierbij verdwijnt er kalk uit de botten en verandert de structuur, waardoor ze sneller kunnen breken. Met name op hoge leeftijd kan dit grote gevolgen hebben, omdat een botbreuk langzamer herstelt naarmate we ouder worden. Wanneer botontkalking niet wordt behandeld, ontstaan botbreuken steeds sneller. 

Botontkalking wordt vaak verward met artrose. Bij artrose gaat het echter niet om de stevigheid van de botten, maar om slijtage in de gewrichten.

Klachten bij botontkalking

Wie botontkalking heeft loopt meer risico om een bot te breken, bijvoorbeeld door een val. Op een gegeven moment kunnen botten ook min of meer spontaan breken. Een ruggenwervel kan bijvoorbeeld breken bij het tillen van een tas met boodschappen.

Oorzaken van botontkalking

Botontkalking is een natuurlijk proces naarmate we ouder worden, waarbij de botaanmaak minder wordt en de botafbraak groter. Ouderen hebben daarom een grotere kans op botontkalking. Daarnaast komt het vaker voor bij vrouwen van vijftig jaar en ouder, als gevolg van hormoonveranderingen. Roken, slechte of eenzijdige voeding, gebrek aan lichaamsbeweging en het gebruik van bepaalde geneesmiddelen kunnen een negatieve invloed hebben op de botaanmaak en/of de botafbraak bevorderen, waardoor het risico op botontkalking groter wordt. Botontkalking kan ook een medische oorzaak hebben, bijvoorbeeld door een aandoening waarbij het lichaam geen of te weinig kalk kan opnemen uit de voeding.

Onderzoek en diagnose

Meestal komt botontkalking pas aan het licht wanneer iemand een bot breekt. Bent u ouder dan vijftig jaar en breekt u een bot, dan kan de orthopedisch chirurg met een botdichtheidsmeting (DXA- of DEXA-scan) onderzoeken of er sprake is van botontkalking. Een DXA- of DEXA-scan meet hoeveel kalk in een bot aanwezig is. De orthopedisch chirurg legt uit wat de uitslag van de scan betekent.

Preventief onderzoek

Bent u vijftig jaar of ouder, dan kunt u ook preventief een botdichtheidsmeting laten uitvoeren. Vraag dan aan uw zorgverzekeraar of deze een preventieve botdichtheidsmeting vergoedt. Is dat het geval of wilt u zelf deze meting betalen, vraag dan om een DXA- of DEXA-scan. 

Behandeling

Wanneer botontkalking is ontdekt, kan het proces worden gestopt met behulp van medicijnen die het proces van botafbraak remmen. Deze middelen moet u minimaal drie tot vijf jaar gebruiken om de kans op een breuk met de helft te verminderen. Daarnaast wordt er ook onderzoek gedaan naar stoffen die de botaanmaak kunnen bevorderen, zodat de botten ook weer steviger worden. 

U kunt zelf ook maatregelen nemen om de kans op botontkalking of de gevolgen hiervan te verkleinen, zoals: 

  • Bewegen. Bewegen vergroot de botaanmaak en vermindert de botafbraak. Wie veel beweegt heeft en houdt stevigere botten. Bewegen is erg belangrijk om (de verdere voortgang van) botontkalking te voorkomen. Voor stevige botten is beweging waarbij uw benen en voeten uw lichaamsgewicht dragen, zoals wandelen, het beste. Door veel te bewegen traint u ook uw spieren, waardoor u minder snel val en zo de kans op een breuk verder verkleint.
  • Voeding met calcium. Calcium is een belangrijke bouwstof voor het lichaam en helpt uw botten stevig te houden. Een gevarieerde voeding met genoeg zuivelproducten, zoals melk, bevat voldoende calcium. Als botontkalking bij u is vastgesteld is dit niet voldoende. De orthopedisch chirurg zal dan ook medicijnen voorschrijven die botontkalking tegengaan.
  • Vitamine D. Vitamine D helpt uw lichaam om calcium uit uw voeding om te zetten in stevige botten. Vitamine D maakt u aan in uw huid met behulp van zonlicht – een beetje zonlicht per dag is voldoende, u hoeft niet te ‘zonnen’. In de winter of als u weinig buiten komtm kunt u kiezen voor vitamine D-supplementen.


Voorkom vallen

Heeft u botontkalking dan is het belangrijk om de kans op vallen te verkleinen. Probeer losse matten, vloerkleden en gladde oppervlakken in uw huis en tuin te voorkomen. Heeft u problemen met lopen, vraag dan advies over eventuele hulpmiddelen. Ook slecht kunnen zien, evenwichtsproblemen, hartritmestoornissen en het gebruik van bepaalde medicijnen zijn factoren die de kans op vallen en dus op een botbreuk verhogen. Er zijn beweegprogramma’s waardoor u meer in evenwicht kunt lopen en leert om ‘goed’ te vallen.

Direct naar
Goed, veilig & gastvrij