Dit is een Santiz ziekenhuis   ●   Samen voor een vitale Achterhoek: Santiz
  • Home
  • Mijn SKB
  • SKBaby
  • Print
  • contact

Het woord ‘pijn’ roept bij iedereen een stressreactie op

Focustaal, de kracht van positief taalgebruik

Het woord ‘pijn’ roept bij iedereen een stressreactie op

Patiënten krijgen vaak de vraag hoeveel pijn zij hebben of hoe het met hun klachten gaat. Goedbedoeld natuurlijk, maar het kan ook anders. Door een positievere benadering kan stress, angst en pijn verminderen. Het gebruik van focustaal, de kracht van positief taalgebruik, bevordert het welbevinden van de patiënt. 

Orthopedagoog Marijn Waanders en kinderarts Saskia van Daalen zijn geschoold in medische hypnose, waarvan focustaal een onderdeel is. De ervaring met het gebruik van focustaal in andere ziekenhuizen is positief. Onlangs zijn we ook in ons ziekenhuis gestart met deze manier van werken. We zijn begonnen met een werkgroep op de kinderafdeling in samenwerking met het laboratorium, de afdeling Radiologie en de vakgroep anesthesie. We hopen dat deze aanpak in het hele ziekenhuis geïntroduceerd wordt”, aldus Marijn.

Pijnscores
Tot nu toe was het vaak zo dat bezorgde ouders, familie en zorgverleners vroegen naar pijn, misselijkheid en narigheid. Dat is goedbedoeld. Kinderen anders benaderen lijkt niet moeilijk, maar blijkt in de praktijk toch ingewikkeld. Artsen en verpleegkundigen zijn opgeleid met het idee dat dit soort pijnscores inzicht geven in hoe patiënten zich voelen. Dat is ook zo, maar daarnaast weten we dat positieve associaties doorwerken in het welbevinden van de patiënt. Laten we ons even beperken tot zieke kinderen”, aldus Marijn en Saskia. “Uit ervaring blijkt dat bij het woord ‘pijn’, kinderen hun klachten direct weer heviger ervaren. Dat is jammer, want mocht het kind net lekker met iets bezig zijn, waardoor de klacht iets naar de achtergrond zakte, dan ligt meteen het accent op de pijn en poppen de klachten als het ware ter plekke op. Dat is juist wat we niet willen.” “We zijn heel erg gewend om dingen op een bepaalde manier te doen. Als hulpmiddel voor onszelf en ouders hebben we onder andere posters met hulpzinnetjes. Daarop staat wat je beter niet kunt zeggen en wat dan een goed alternatief is. Ook is er een folder voor ouders waarin we uitleggen waarom we voor deze aanpak kiezen en wat je daarin als ouder kunt betekenen. De pedagogisch medewerkers van de afdeling worden nu ook geschoold in focustaal om ouders te ondersteunen.”

Een praktijkvoorbeeld
Kinderarts Saskia: “Een infuus prikken is een veel voorkomende medische handeling. In het verleden legden we de nadruk op het feit dat een prik nou eenmaal vervelend is en pijn doet, maar dat het wel moest gebeuren. ‘Ik ga je een prik geven, dat kan wel pijn doen. Maar ik vertel je precies wat ik ga doen. We tellen: een, tweeeee, drieeee, daar komt de prik’. We dachten daar goed aan te doen, kinderen grip te geven op de situatie door te vertellen wat er ging gebeuren. Maar we hebben nu geleerd dat we de spanning alleen maar opbouwden. Alleen al als je zegt ‘er komt een prik, er komt wel een beetje pijn’, dan stijgt het stressniveau. Een goed alternatief is ‘de dokter gaat bloedonderzoek naar het laboratorium opsturen, terwijl mama een verhaaltje voorleest’. Zo verleg je het accent, terwijl je toch eerlijk bent over wat er gaat gebeuren. Als het kind vraagt of het pijn doet, kun je zeggen ‘misschien een beetje, het kan wat prikken of kriebelig voelen. En omdat jij nu zo rustig bent, zul je merken dat het makkelijker voor je is’. Je bent eerlijk over wat je doet, maar bent je bewust van de woorden die je kiest.”

Hoe focustaal werkt
De oefening met de uitgestrekte vinger is symbolisch voor hoe focustaal werkt; als je gefocust bent op je vinger, wordt de rest er omheen wazig. Andersom werkt het ook; je kunt focussen op het gebied achter de vinger. En soms is de vinger helemaal uit beeld. De vinger staat symbool voor de klacht; buikpijn bijvoorbeeld. Bij de vraag ‘hoe is het met je buikpijn’, kan de pijn acuut weer opkomen, ook als je er net even niet aan dacht.



‹ Terug

ontwikkeling en realisatie: HPU internet services